1. Saktah (وقف السكتة)
Saktah artinya berhenti sejenak tanpa bernapas selama 1-2 ketukan. Tanda baca saktah biasanya berupa huruf "س" kecil di atas huruf. Hukumnya wajib dibaca saktah.
Contoh di Al-Qur'an:
Surah Al-Kahfi ayat 1-2: "...قَيِّمًا ۙ لِّيُنذِرَ..."
Cara bacanya: Baca "Qayyiman" lalu berhenti sejenak tanpa bernapas, baru lanjutkan dengan "liyunzira...".
Surah Yasin ayat 52: "...قَالُوا يَا وَيْلَنَا مَن بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا ۜ هَٰذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَٰنُ..."
Cara bacanya: Berhenti sejenak di "marqadina", lalu langsung sambung "haadzaa maa wa'adar rahmaanu...".
Surah Al-Qiyamah ayat 27: "...وَقِيلَ مَنْ ۜ رَاقٍ..."
Cara bacanya: Berhenti sejenak di "man", lalu sambung "raaqin".
Surah Al-Mutaffifin ayat 14: "...بَلْ ۜ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ."
Cara bacanya: Berhenti sejenak di "bal", lalu sambung "raana..."
- LINK MATERI DAN LATIHAN SOAL : KLIK DI SINI
2. Isymam (الإشمام)
Isymam artinya memajukan bibir seperti hendak mengucapkan huruf "u" (dhommah), tapi suaranya tetap "i" (kasrah). Hukumnya hanya ada di satu tempat di Al-Qur'an.
Contoh di Al-Qur'an:
Surah Yusuf ayat 11: "...مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّا عَلَىٰ يُوسُفَ..."
Cara bacanya: Lafal "ta'mannaa" aslinya adalah "ta'manunaa". Bibir dimajukan ke depan saat mengucapkan "n" pertama, seakan-akan ingin membaca "nu", tapi suara yang keluar tetap "na". Jadi, seolah-olah ada bunyi "u" yang samar.
- LINK MATERI DAN LATIHAN SOAL : KLIK DI SINI
3. Imalah (الإمالة)
Imalah artinya melafalkan bunyi fathah yang dimiringkan ke bunyi kasrah (bunyi "e"). Hukumnya juga hanya ada di satu tempat.
Contoh di Al-Qur'an:
Surah Hud ayat 41: "...بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا..."
Cara bacanya: Lafal "majraahaa" dibaca "majreehaa". Huruf "ra" dibaca dengan suara "re" yang miring.
- LINK MATERI DAN LATIHAN SOAL : KLIK DI SINI
4. Nun pada Lafal "أَنَا" (Anaa)
Lafal "anaa" biasanya dibaca panjang. Namun, ada aturan khusus.
Contoh dibaca panjang (panjang 1 alif):
Surah Al-Kafirun ayat 4: "...وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَّا عَبَدتُّمْ"
Surah Az-Zukhruf ayat 81: "...قُلْ إِن كَانَ لِلرَّحْمَٰنِ وَلَدٌ فَأَنَا أَوَّلُ الْعَابِدِينَ"
3 tempat yang wajib dibaca pendek (1 harakat) saat washal (menyambung bacaan):
Surah Al-Furqan ayat 49: "...لِنُحْيِيَ بِهِ بَلْدَةً مَّيْتًا وَنُسْقِيَهُ مِمَّا خَلَقْنَا أَنْعَامًا وَأَنَاسِيَّ كَثِيرًا"
Surah Luqman ayat 15: "...إِنَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ."
Surah Az-Zumar ayat 17: "...فَبَشِّرْ عِبَادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ"
LINK MATERI DAN LATIHAN SOAL : KLIK DI SINI
5. Tanda Pendek pada Ya, Wawu, dan Alif
Huruf-huruf ini biasanya dibaca panjang, tapi jika ada tanda di atasnya, wajib dibaca pendek.
Contoh tanda Ya pendek (tanda alif kecil di bawahnya):
Surah Yunus ayat 15: "...إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَضَلَّكُمْ وَيُشْرِكُونَ..."
Contoh tanda Wawu dengan dhommah dan Alif (tanpa tanda mad):
Surah Ar-Rum ayat 8: "...وَاللَّهُ يَرْجِعُكُمْ إِلَيْهِ..."
Contoh tanda Alif dengan kasrah:
Surah Asy-Syuura ayat 51: "...أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاءُ..."
LINK MATERI DAN LATIHAN SOAL : KLIK DI SINI
6. Hamzah Dhommah dan Wawu Sukun dengan Alif (Bacaan Pendek)
Ada 23 tempat di Al-Qur'an di mana gabungan huruf hamzah (أُ) yang berharakat dhommah (berbunyi "u") dan wawu sukun (و) dibaca pendek, yaitu 1 harakat saat washal (menyambung bacaan).
Contoh:
Lafal "أُولَئِكَ" (Ulaa'ika), huruf "u"-nya dibaca pendek.
Lafal "أُولِي" (Ulii), huruf "u"-nya dibaca pendek.
Lafal "أُو۟لَاتِ" (Ulaati), huruf "u"-nya dibaca pendek.
LINK MATERI DAN LATIHAN SOAL : KLIK DI SINI
7. Wawu Hamzah Dhommah, Wawu Sukun, dan Alif (Bacaan Panjang)
Ini adalah gabungan huruf yang jika bertemu, dibaca panjang.
Contoh:
Surah Al-Baqarah ayat 61: "...قُلْ أَتَتَّخِذُونَ إِلَٰهًا وَتَشْرَبُونَ..."
Surah Ali Imran ayat 168: "...وَلَوْ كَانَ فِيكُمْ لَقَالُوا إِنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةُ..."
Surah At-Taubah ayat 32: "...وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يُرِيدُ أَن يُظْهِرَ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ..."
LINK MATERI DAN LATIHAN SOAL : KLIK DI SINI
8. Wawu dengan Hamzah di Atasnya dan Dhommah (Bacaan Pendek)
Huruf wawu yang di atasnya ada hamzah dan berharakat dhommah dibaca pendek.
Contoh:
Surah Al-Baqarah ayat 233: "...وَلَا يُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُودٌ لَّهُ..."
Surah Al-Ma'idah ayat 18: "...قُلْ لِمَ تُعَذِّبُونَنِي بِذُنُوبِكُمْ..."
Surah Yunus ayat 18: "...وَيَقُولُونَ هَٰذَا رَبُّنَا فَمَا أَحَبَّ إِلَيَّ وَمَا أُحِبُّ أَنْ أُقِيمَ فِي الْحَيَاةِ..."
Surah Al-An'am ayat 137: "...كَذَٰلِكَ أَوْتَرَ اللَهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا..."
LINK MATERI DAN LATIHAN SOAL : KLIK DI SINI
9. Hamzah Dhommah dan Wawu Setelahnya (Bacaan Panjang)
Ketika huruf hamzah berharakat dhommah dan bertemu wawu setelahnya, bacaannya menjadi panjang.
Contoh:
Surah Al-Baqarah ayat 31: "...وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلَائِكَةِ فَقَالَ أَنبِئُونِي بِأَسْمَاءِ هَٰؤُلَاءِ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ"
Surah Al-Ma'idah ayat 69: "...وَلَا يُؤْمِنُونَ وَلَا يَعْمَلُونَ..."
Surah Al-Ahzab ayat 27: "...أُوتُوا الْقُرْآنَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِهِ..."
LINK MATERI DAN LATIHAN SOAL : KLIK DI SINI
10. Idzhar (ﺇِظْهَار)
Idzhar artinya jelas. Lafal "إِذَا" (idzaa) dengan alif kasrah dan dzal sukun memiliki dua hukum: wajib idzhar (dibaca jelas) dan wajib idgham (dibaca masuk).
Contoh Idzhar (dibaca jelas):
Surah Al-Baqarah ayat 166: "...إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا وَرَأَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبَابُ"
Surah Al-Anbiya ayat 87: "...وَذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ أَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَيْهِ..."
Surah Az-Zumar ayat 39: "...قُلْ يَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ"
LINK MATERI DAN LATIHAN SOAL : KLIK DI SINI
11. Huruf Dal pada Lafal "قَدْ" (Qad)
Lafal "qad" (قَدْ) biasanya dibaca dengan dal sukun yang jelas. Tapi, ada beberapa kasus khusus.
Contoh:
Surah At-Taubah ayat 128: "...لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ..."
Surah Al-A'raf ayat 179: "...وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ..."
Surah Al-Mulk ayat 5: "...وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيحَ..."
Surah Al-Mujadalah ayat 1: "...قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِي تُجَادِلُكَ فِي زَوْجِهَا..."
Surah Yunus ayat 30: "...هُنَالِكَ تَبْلُو كُلُّ نَفْسٍ مَّا أَسْلَفَتْ..."
LINK MATERI DAN LATIHAN SOAL : KLIK DI SINI
12. Ta' Ta'nis (تَاءُ التَّأْنِيثِ)
Ta' Ta'nis adalah huruf ta' sukun (تْ) yang fungsinya menunjukkan kata benda perempuan.
Contoh:
Surah Asy-Syams ayat 11: "...كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا"
Surah An-Nisa' ayat 56: "...كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُم بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا..."
Surah Al-Isra' ayat 97: "...وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِهِ..."
LINK MATERI DAN LATIHAN SOAL : KLIK DI SINI
Semoga penjelasan ini bisa membantu kamu memahami bacaan-bacaan Gharib di Al-Qur'an dengan lebih baik!

Komentar
Posting Komentar